Fehmi Ajvazi : Sfidimi i djallit

Vazhdon

Faqja "Recensione"

Krijimtaria artistike-letrare e romanit në Kosovë, nuk është në fokus të krijimtarisë së dikurshme për shumë arsye, kurse shkaqet e mundësive materiale si dhe mungesa e lexuesit, janë muri i pakapërcyeshëm. Shkrimi i romanit pothuaj se është braktisur fare nga krijuesit e dikurshëm. Pak pena të reja i përkushtohen kësaj gjinie. Xhemajl Sadriu, i cili jeton dhe vepron në Lozanë të Zvicrës, botoi kohë më parë romanin e tij të parë, duke iu bashkuar krijuesve tanë, jo vetëm me librin, por edhe me idenë interesante-krijuese. « Total horror », mban titullin romani në fjalë (pjesa e parë), në një volum prej 320 faqesh, thelbi i të cilit përbëhet nga tematika e horrorit (djallit). Ky, padyshim është romani i parë i këtij lloji në letërsinë shqipe, në

Romani « Total horror » i autorit Xhemajl Sadriu, i botuar vitin e kaluar, nuk shquhet vetëm për nga mjeshtëria dhe serioziteti i të shkruarit, por edhe për nga tematika. Ky, padyshim është romani i parë i këtij lloji në letërsinë shqipe, në gjithë hapësirën tonë krijuese-artistike.

gjithë hapësirën tonë kulturore-krijuese. Sprova e parë në këtë drejtim, një mungesë e gjithëkohshme në vendin e shqipeve ku ka shumë mjegull e shumë legjenda, ka një fuqi të vërtetë të shkrimit, sepse autori befason pa asnjë dyshim lexuesin, dhe veçmas kritikën. Recensenti Arben Veselaj e konsideron si mjaft serioz autorin, dhe thotë : « Sadriu arrin të rrumbullaksojë projektin e tij jo vetëm me gjuhën dhe imagjinatën e kujdesshme, por edhe me shtjellimin tematik të gjithë veprës. Xhemajl Sadriu ka arritur të befasoj për të mirë, duke na dhënë një libër që shkruhet për herë të parë në këtë zhanër. »

Figuracioni dhe narracioni i dualizuar

« Total horror » është i trishtueshëm jo vetëm në letër. Fund e krye është edhe një trishtim i individit brenda rrethanave të jetës në kohë dhe hapësirë, që i ngjajnë shumë horrorit real » – ka thënë Veselaj në një vështrim kritik për librin. Në rrëfimet laike, në legjenda, nuk është e vështirë të dihet që fjala horror është një personifikim mbi djallin. Ndërkaq, horror është fjalë latine e vjetër me po të njëjtin kuptim. Nuk është një zhanër i vjetër letrar-krijues. Gjatë gjysmës së dytë të shekullit të kaluar dhe në vijim, romani-horror është krijuar me hov të veçantë në vendet e perëndimit. Qindra romane të tilla janë botuar, duke gjetur hapësirë të madhe edhe në inskenime të projekteve të mëdha filmike, dhe në realizime të tjera vizuale. Pse letërsia shqipe nuk e ka provuar këtë formë të romanit ? Duke shfrytëzuar rastin, mund të themi pa asnjë dilemë, që letërsia gojore, tradita jetësore, gjuha, ambienti gjeografik, janë shumë të pasura me shprehje, rrëfime, e tematika horrori. Emri i djallit, është i përdorshëm në fjalorin tonë të përditshëm kudo, dhe nga secili. Figura dhe emri i djallit që personifikon një imazh negativ të shprehjes, idesë, qëllimit, përmban edhe elemente të frikës dhe të