Faqja "Recensione"

Romani "Total horror" i autorit Xhemajl Sadriu, është sa di unë, libri i parë në letërsinë shqipe i zhanrit të tillë, që nënkuptohet edhe nga vet titulli i librit. Shtrohet pyetja : a ka zhanër të tillë në letërsinë botërore? Padyshim, madje veç literaturës së shkruar në gjuhë të ndryshme, janë realizuar edhe një varg projektesh filmike. Pse letërsia shqipe nuk e ka kultivuar këtë formë të krijimtarisë kur dihet se në traditën e gojëdhënës dhe rrëfimit laik, ekzistojnë shumë tregime për djallin, vampirët, shtrigat? Madje, në fjalorin e rëndomtë tonin, në përditshmërinë familjare e gjetiu, figurat e lartpërmendura zënë një vend bukur qendror. Është e ditur që edhe në traditën e fokusit të rritjes së fëmijëve, prindërit i frikësojnë ata po me përdorimin e

ndryshëm të këtyre figurave.

Kuptimi apo thellësia e një mungese të krijimtarisë horror (fjala horror rrjedh nga latinishtja), në letërsinë shqipe, gatise thekson çuditshëm. Nejse, kjo mbetet një problem i studimeve dhe kritikës por, autori Xhemajl Sadriu për të gjithë ata që kanë mundur ta lexojnë librin e tij, dhe sidomos për ata që do ta lexojnë në të ardhmen (e do ta lexojnë nëse u intereson romani dhe letërsia !), vërtetë sjell një befasi të mrekullueshme. Sa kuptoj unë, romani në fjalë aspak nuk mëton të jetë shkruar sa për t'u shkruar dhe, aq më pak të synojë depërtimin tinëzar në krijimtarinë letrare. Nuk është ky as edhe një libër me të cilin autori, mendon që të na imponohet si krijues apo romancier. Por, ku është befasia? Kuptimi i shndërrimit të imagjinatës krijuese në pamjet e ndryshme që kanë finesa aq rrëqethëse, dramaticitet, luftë...!

Autori niset nga një parim moral, historik, tradicional, njerëzor në fund të fundit : të nxisë dhe të vazhdojë idenë e luftimit të së keqes përmes të së mirës. Pra, me gjasë ky është fokusi letrar apo mesazhi. Dhe, autori në skenë rreshton personazhet, ngjarjet, rrëfimet që mbushin me dramaticitet hapësirën. Personifikimi, është bukur i dukshëm. Dhe, logjika krijuese që e sfidon autorin të gjejë linjat e holla që ndajnë "botën e së mirës me botën e së keqes". I provokuar nga kjo linjë, autori vjen në përfundim qysh në embrion të idesë se, "linja është fare e hollë", nëse nuk është e lidhur, deng. Prandaj, arsyeja e shkruarjes së një romani të zhanrit të tillë le të kuptojmë që Xhemajl Sadriu, radikalizon ndjenjat e veta dhe u jep atyre transparencë të plotë, ashtu si edhe gjithë romanit. Dhe, kjo arsye zë vend. Ka fuqi...

Një befasi e dorës së parë, veç zhanrit krijues, ka të bëjë me talentin e të shkruarit të romanit. Autori duke krijuar një skenë dramatike, me personazhe dhe terminologji shqipe e frënge, me situata kontinuitive që të mbajnë në ankth të plotë deri në fund me plot sukses, arrin të shtjellojë edhe një